HOME · WARARKA · ILA QOSOL · SHEEKOOYINKA · FIKRADAHA · SOMALI LINKS · CONTACT US Friday, April 29, 2016
NAVIGATION
HOME
WARARKA
ILA QOSOL
SHEEKOOYINKA
FIKRADAHA
SOMALI LINKS
SEARCH
CONTACT US



RANDOM MEDIA


SOMALI LINKS
Alimuse.com
Allbulsho
AminArts
BBC Somali
Daarulcilmi
Dauus
Dayniile
Dhacdo
Geesguud
Hamarey
Hiiraan
Hiiraanweb
Hoosingow
Juba
Kaxda.net
Markacadeey
Markacadey.Net
Miisaanka
Qaranimo
Radiomuqdisho
Shabelle
Sheekooyinka
Somalifox
Somalilinks
Somaliweyn
VOA Somali
Waasan
WORLD NEWSPAPERS
Al Ahram
Arab News
Daily Nation
Jamhuuriya
New York Times
The EA Standards
The Sun


Xasuuqa Kenya xad gudubka Raaskambooni iyo xeeladda Azaaniya!
Posted by Caagane on May 10 2013
Wacaalka adduunyada ayaa waxaa hadba uu soo tebiyaa dhacdo ama arrin dadku ka fiigo ama raja gelisa, arrinta saamaynta ay doontaba ha yeelatee, waxay la deristaa nolosha iyada oo dadku falanqeeyo kana hadlo, waxna layska weeydiiyo, sideey ula fal geli karto nolosha, waxay noqotaa arrintaas mid la oggolaado ama lagu qasbanaado iyo mid laga gacan taago, oo dadku ka biyo diido.

Haddaba dhawaqa kasoo baxaya Kismaayo ayaa ka dhigan duufaan soo muuqda oo guulaamo dabaylo wata ah, lama oga inuu noqon doono baa’biye dhir, baad iyo noole, siigo iyo hanfi ah iyo bariise roob oo lagu bejiyo baajiyana abaar iyo belo oo dhan dadkana ku beera negaadi iyo badbaado wanaagsan.

Waxaa dhawaanahaan dagaallo culculusi ka socdeen, gobollada Jubbooyinka iyo Gedo, oo ay ka dagaallamayaan ciidamo jabhad ah oo ku salaysan beelo, doonaya inay qabsadaan magaalo xeebeedka Kismaayo ee dekadda leh iyo gobollada dhul beereedka ah, oo aan ahayn dad u dhashay deegaanka, marka laga reebo in ka yar 2% inay ka degan yihiin, balse damacoodu gaadhsiiyey in ka badan 100% inay awood ku qabsadaan.

Saddex kooxood ee ku mideeysan qabsashada iyo hanashada magaalada Kismaayo ayaa qolo weliba waxay doonaysaa inay si xeeladaysan u hantiyaan maamulka deegaamada Jubbooyinka.

Kooxi waa Jabhadda Raaskambooni oo ka mid ahayd ururadii diinta waday ee ku fashilmay laga soo billaabo 2006 ilaa waqtiga hadda aynu joogno.

Qolada kale, waa Azaaniya oo ahayd maamul uu ku riyoodey Prof Gaandi oo isaguna ku fashilmay siyaasadda, doonayana inuu door kale ka ciyaaro oo ah Madaxweyne maamul goboleed noqdo, waxaana sidoo kale maamulkaan dabada ka riixaya dowladda Kenya oo muddoooyinkii danbe faragelin toos ah ku haysay arrimaha Soomaaliya.

Kooxda saddexaad waa Kenya oo iyada lafteedu damac weyn kaga jiro hanashada dekadda Kismaayo iyo xeebaha ku xeeran awal hore waxay ku ekayd taageerada labada kooxood, balse, markay dhaqaaqi waayeen ayay awood iyo xoog kusoo gashay xadka Soomaaliya, iyada oo hiilkeedii afka iyo dhaqaalaha ahaa gacanta ku dartay, kuna dabbaqday waxaan ilaalinayaa Ammaanka dalkayga! Waa yaabe, haddaad ammaankaaga ilaalinaysid ma ammaanka dadka kale ayaa baa’binaysaa!

Maahmaah Soomaaliyeed ayaa tidhaahda: “Ninkaad kabo ka toloneeyso kabihiisa la eega”

Haddii ay labadan kooxood waa Azaaniya iyo Raaskambooni wadaan wanaag iyo Soomaalinimo iyaga oo hal beel ka soo wada jeeda ayaa midoobi lahaa magac keliyana isugu imaan lahaa ama ka mid noqon lahaa ciidamada dowladda sida kuwa ka dagaallama Bakool, Baay, Gedo, Sh.Dhexe, Sh.hoose, Hiiraan iyo Galguduud, oo ah ciidamo si toos ah dowladda dhexe u hoos yimaada, haddiiba ay ku heshiin waayeen iyagii damaacigu ku jirey ma la heshiisiin karaan dad kale oo aan hadafkooda aaminsanayn? waxse ma ka bedeli karaan go’aankooda?. Aqristaha ayaan u dhaafaya jawaabtaas.

Haddaba saddax xagalka sharta ee kala ah: Kenya, Raaskambooni iyo Azaaniya ayaa waxay si caad isku qaris ah isugu sheegaan ciidan dowladeed, ciidamada dowladda ee ka barbar dagaallama gobollada kale ma jiro magac urur oo aan ahayn Ahlusunna oo iyadu si toos ugu biirtay maamul iyo awoodba ciidanka dowladda, maxaa Raaskambooni & Azaaniya ka reebay ciidanka dowladda? waxay Soomaalidu ku maahmaahdaa:

“Haddaan sacabka xeel laga lahayn maxaa habeenkii loo tumaa” haddii ciidamo qaran ay yihiin maxaa ku raray magacyadaan ee foosha xun ee meel ay ka yimaadeen aan la garanayn? Maxaase ka dhigey hal beel taliye ilaa dable? Waa su’aalo isweeydiin u baahan.

Kenya ayaa sheegatay iyaduna inay ka mid tahay ciidamada Midowga Afrika ka jooga dalka Soomaaliya ee AMISOM, haddana, kama amar qaadato taliyaha ciidanka AMISOM wax wada shaqayn ahina kalama dhaxayso, isku talona maaha, taas waxaa caddeeynaysa, damaca gaar ahaaneed ee Kenya ku doonayso dhul xeebeedka Soomaaliyeed ee shidaalka laga helay dowladaha Yurub qaarkoodna ay doonayaan inay si xeeladaysan ama farsamaysan inay ku qaataan dhulkaas.

Labadaan damaaci ee Raaskambooni, Azaaniya+Kenya ayaa ku heshiiyey inay si wada jira dhulkaas u qabsadaan ugana hirgeliyaan maamul laga xukumo Nairobi ama Gaarisa, waa sidii uu ka dhawaajiyey masuul ku hadla af soomaaliga oo ka tirsan dowladda Kenya Faarax Macalin ayaa cod dheer ku yidhi:

“Kudhaa mar dambe Muqdisha lagama xukumi doono” taasi waxay ka marag kacaysa damaca fog ee ujeedo badanka ah ee laga leeyahay deegaamada Jubbooyinka.

Dadka qaar iyo kooxaha qaarkood ayaa ka dhigaya dallo iyo gabaad Kenya waxay caawinaysaa Soomaaliya, caawinaadu ma duqeeyn iyo xasuuq bay u yaqaanan waa yaabe? Mise waa si kale? sida aan ognahay adduunka haddii dhibaato iyo burbur dal ku dhaco ama dagaalo ka oogmaan way dhacdaa in ciidamo dal kale ka yimid dal tagaan ama u soo gurmadaan, maba xuma ha laysu gurmadee, gurmadoow magaca haddii dal iska soo galay dal kale xuduudiisa kana adeegto isagoo dagnaanta iyo iyo awood daridooda ka faa’iidaysanayaa ma gurmadba mise waa duulaan qaawan, Qaabkee ayay Kenya dalkeena kusoo gashay? Yaa u ogolaadey yeyse ka iidaad haysataa? Su’aalahaan oo dhami waa kuwo u baahan in lays weydiiyo loona helo jawaab waafiya.

Caalamka waa laysu gurmadaa dalalka saaxiibada ah, kuwa xidhiidhku ka dhaxeeyo, iyo heshiisyada iyo is afgaradka dhexmara dowladdaha, aafooyinka dhaca, sida Abaaraha, Duufaanada, Daaddadka, Dhul gariirka iyo Dagaaladaba, balse gurmadkaasi maaha mid diyaarado wax duqeeynaya wata mana aha mid maraakiib iyo ciidan dabaabaad ku socda dadka xasuuqayaan ee waa mid bad baadinaya shacabkaa dhibaatadu haleeshay.

Gurmadku waa kaaga imaan karaa deriskaaga, qaaraddaada ha ka ama qaaraddo, balse, ciidankaas waa iney jirtaa hay’ado u gaar ah oo ilaaliya shaqadooda, wixii dhiba ay geeystaana kula xisaabtama tusaale u soo qaato, xaaladda Kenya Soomaaliya ka waddo waxay la mid tahay, nin gurigiisii gubanaya oo nin kale u soo gurmaday, ninkii gurmadka ku yimidna halkuu alaabta mood iyo noolba la badbaadin lahaa uu caagad gaas ah ama bansiin kusii bilbilo, macnaheedu maaha gurmad ee waa luggooyo iyo caddibaad hor leh, waxaan taas ula jeedaa, duqeeymaha deegaamada Jubbooyinka iyo Gedo maaha kuwo wax dawaynaya, in maato lagu dhammeeyo maaha ama la qixiyo, waana arrin laysla ogyahay in dadka deegaanka la durkiyo oo la duqeeyo si nimanka isbalaadhinayaa ee danaha Kenya wadaan degmooyinka iyo tuulooyinka oo faaruqa u degaan una qabsadaan.

Dowladda Soomaaliya ayaad mooddaa gacan ku gabad ama dad sir laga hayo marka laga hadlayo faragelinta shisheeye oo ay aad uga gaabsadaan, waxay maahmaah Soomaaliyeed tidhaahdaa:

“Haddaad dhimaneeyso dhareerka waa layska duwaa” taas waxaan uga jeeda haddii Itoobiya iyo Kenya soo galeen dalka maaha in laga aamuso ee waa in loo sheega waxay wax dhimaale geeystaan, waana inay jirtaa hay’ad iyo waax la xisaabtanta ciidamada shisheeye cidey doonaan ha ahaadaane.

Waxaa jira ciidamo kale sida Burundi iyo Uganda, qaladaadka iyo duqeeymaha iyo dilalka ay geeystaan, ma jirto cid la xisaabtanta ama wax ka og hawlaha iyo dhibaabaha dhacaya, weliba xeer laga soo saaray, waa in la helaa hay’ad xuquuqda shacabka iyo sharcigaba ilaalisa, waxaa ku qoran Dastuurka inuu qofka naftiisa iyo maalkiisa iyo fekerkiisuba xor u yahay, xuquuqda shaqsiga ah, haddii la dilo, la duqeeyo, la dulmiyo, la xidho, la qixiyo, aaway xuquuqdaasi marka saw maaha wax layskaga qoray buug oo aan macne samaynayn?.

Deegaamada Jubbooyinka waxaa muddadii 22ka sano ahayd ka dhaceeysay dhibaatooyin isdaba socda, marxalado adagna way soo mareen, waa inay maanta helaan ciidan dowladeed oo isugu jira dadka deegaanka oo dhan, oo leh maamul dhamaystiran, ciidan nabadgelyo, waa inaan awoodda hal beel iyo hal koox iyo hal urur gacanta loo gelin, haddii taasi dhacdo waa:

“Kud ka guur oo qanjo u guur” sababtoo ah waxaa laga cararayaa Alshabaab ayaa wax dilaya oo gacmaha goynaya, waxaa imaan doona kuwo isbaaro u taallo dadkana baad ka qaada awooddana ku takrifala oo aan wax nidaam ah iyo kala dambeeyn toona ka hirgelin gobolladaas.

Waxaa la yidhi : “Nimaan waxa soo socda garan wax joogana ma garto” ifafaalaha kasoo muuqda Jubbooyinka ayaa ah mid dhinacna leh murugadiisa dhinacna leh rajadiisa, haddii awoodda ciidan iyo maamul loo isticmaalo si wadajir ah, oo dadka deegaanka xuquuqdooda la siiyo ciidamada ajaanibka ahna laga xakameeyo, dowladda dhexe si toosa u farageliso, waxaa ka imaan karta rajo iyo in laga baxo burburkii iyo dhibaatadii baahsanayd, haddiise Raaskambooni iyo Azaaniya awoodda gacanta loo geliyo waxaa iman doonta in la yidhaahdo:

“Salaamula Alshabaab” oo kuwa ka darani yimaadaan oo damaaci iyo sedbursi iyo ku dul noolaansho raadinaya dunidan kala miirantay, huwanna magac qabiil iyo ajande beeleed.

Haddaba, dowladda dhexe iyo shacabka deegaankuba waa inay il dheer u yeeshaan saddex xagalkan sharta ah iyo xawaaraha ay ku socdaan, haddii aan laga hortegin waxaa iman doonta inay beelaha deegaanka ay taageeraan Alshabaab, inay Jabhado cusub dalka ka aasaasmaan, in dagaallo sokeeyo oo kale dib u qarxaan, inay beelaha kalena soo adeegsadaan sida haddaba socota ciidamo shisheeye oo Itoobiya iyo Kenya shacabkaas dhexda gashadaan.

Jubbooyinka sida loo degan yahay iyo dadka deegaanka ahi, maaha wax maanta muran la gelinayo, dadka qaar ayaa waxay ku doodaan in hantida ma guurtada ah la ilaaliyo ama laysu celiyo, waxay haddana sameeyaan inay deegaamo iyo dhul dad leeyahay isku balaadhiyaan ama awood ay ku doonaan inay ku qabsadaan iyagoo magacyo been ah iyo ciidamado shisheeye garabsanaya, macnaheedu waa:

“Halbaa geela cunta oo cabbaada”

Waxaan kusoo afjarayaa waa tii Galguduud, Shabeellada dhexe iyo Hiiraan maamullada loo magacaabayaye waa in maamul dowladdu u magacoowdaa, ilaa iyo dadka deegaanku aayahooda ka tashadaana waa in uusan jirin maamul goboleed halkaas ka hirgalaa, sababtoo ah waa sedbursi kooxeed haddii taas la hirgeliyona waxaa iman doonta waxyaabo aan hadda muuqan.

Kenya waxay hadda khilaaftay sharciyadii AMISOM, sida maamulka iyo guddoonka AMISOM caddeeyeen, maaha inay duqeeyso deegaamo shacab ku nool yahay, haddana waa ku sii indho caddahay.

Madaxda af Soomaaliga ku haddasha ee dowladda Kenya ayaa dabada ka riixaya iyagoo doonaya inay si dadban uga faa’iideeystaan damac beeleedka Kismaayo lagu mulkiyayo iyo gurashada khayraadka dalka ee shidaalka ugu horreeyo.

Haddii dowladdu sidaan uga aamusnaato, oo taliyayaasha ciidamada qaranku ka gaabsadaan, qabsashada Kismaayo waxba kama bedeleeyso marxaladdii ay horre ugu jirtay.

Haddii adiga oo maxbuus ah xabsigii aad ku jirtay iyo dadkii aad u xidhnayd iyo adigaba dad kale dusha idinka sii qabsadaan oo aadan marnaba helayn xorriyaddaadii saw xaalku ma noqonayo, xigmaddii AUN Abwaan Qaasim yidhi:

Isma doorin gaalkaan diriyo daarta kii galaye,

Dusha midabka Soomaali baad dugulka moodaaye,

Misna laguma diirsadee qalbigu waa dirkii Karal'e

Meeshaan dad aan ururshiyo dirir, ka eegaayay,

Iyaba waa darxumo ii hadhaye dacaro miyaan leefay,

Ma darraato raadkaan dhigaan dib ugu soo laabtay,

Sidii aan dayaysnahay miyaan dawgii ka habaabay

Cabdiraxiin Hilowle Galayr
Galayr1977@hotmail.com
Comments
No Comments have been Posted.
Post Comment
Please Login to Post a Comment.




Login
Username

Password



Forgotten your password?
Request a new one here.
Copyright © 2007-2016 Bulshoweyn.com | All Rights Reserved